DÜNYA

Dünyayı bekleyen büyük tehlike, Kıyamet Buzulu erimeye başladı

Spread the love

Son zamanlarda Dünyada yaşanandurumlar küresel ısınmayı tetiklemeye devam ediyor. Buzulbilimciler, hızla eriyerek risk oluşturan buzullar arasında olan Antarktika’da bulunan Thwaites buzulunun küresel ısınmadan dolayı hızla eridiğini açıkladı. ‘Kıyamet buzulu’ olarak adlandırdıkları bu buzulun yüz ölçümü Britanya adası büyüklüğünde.

BUZUL İLE İLGİLİ İLK BİLİMSEL ÇALIŞMA YAPILDI

Günümüze kadar hiç bir araştırmanın yapılmadığı kıtaya 40 Bilim insanından oluşan İcefin ekib girdi. Buzalla ilgili ilk bilimsel çalışmayı İcefin ekibi yaptı. Uluslararası Thwaites Buzul İşbirliği, bu buzulunbu kadar hızlı değiştiğini anlamak için İngiltere ile ABD tarafından ortak desteklenen 50 milyon dolarlık, beş yıllık bir proje hazırlandı. Bu proje, Antarktika tarihiyle ilgili bugüne kadar yapılmış olan en büyük ve en karmaşık bilimselçalışmasını temsil etmekte.

GÖRÜNTÜLER TARİHİ BOYUTTA

Buzulda çekilen fotoğraflar, tarihi görüntüler niteliğinde. Thwaites Buzulu’nun ön kısmındaki buz duvarına temas ettiği noktaya ulaşan İcefin ekibi, but kütlesinin görüntülerini İcefin isimli denizaltı robotu ile görüntülemeyi başardı. 600 metre boyunca buzulun içerisinde ilerleyen denizaltı robotu, benzersiz fotoğraflar çekmeyi başardı. Deniazaltı robotunun çektiği fotoğraflar dünyamızı değiştiren bir yapının çekilmiş ilk fotoğrafları arasında. Bu zamana kadar bu buzula sadece 4 kişinin ulaştığı ve bu kişilerinde araştırma için gönderilen öncü ekibin üyeleri olduğu bilinmekte.

EN UFAK BİR AKSAMA TÜM VERİLERİN İPTAL OLMASINA NEDEN OLUYOR

Böylesine önemli bir buzulla ilgili bu kadar az bilgiye sahip olunmasınınnedeni coğrafi ve hava koşulları olduğunu belirten ekip, meydana gelebilecek enbir aksamada elde edilen tüm verilerin iptal olabileceğini söyledi. Yeni Zelanda’dan ABD’nin Antarktika’dakiaraştırma istasyonu McMurdo’ya yapılan uçuşlarda sık sık aksamaların yaşandığı ve bu aşamada McMurdo’dan Batı Antartika’ya yapılan uçuşların tamamının 17 gün boyunca durdurulduğu söyleyen ekip, bu aksamanın mevsim boyunca yapılan tüm araştırmaların iptal olmasınaolduğu belirtildi.

Sıradaki Haberi Oku  Aldatılan koca eve gelince, kadının sevgilisi iç çamaşırıyla camdan kaçtı

KIYAMET BUZULU NEDİR VE NEDEN ÖNEMLİDİR?

Dünyanın en fırtınalı kıtasının en fırtınalı noktasında yerKıyamet Buzulu Batı Antartika kıtasının kilit taşı konumunda. Dünyada deniz suyu seviyesindeki yükselişin yüzde dördünün bu buzuldan geldiğini belirten Buzulbilimciler, buzulun tamamen erimesi halinde, deniz seviyesinin de yarım metredenyükseleceğiniettiler. Dünyanın en riskli ve en önemli buzulları arasında olan Kıyamet Buzulunun yüz ölçümü Britanya adası büyüklüğünde. Antarktika’da bulunan bu buz kütlesi, dünyadaki temizkaynaklarının yüzde 90’ını oluşturmakta. Thwaites buzulu, Doğu’nun aksine yüksek rakımlı bir yerde bulunmamakta. Tabanının deniz seviyesi altında yer almakta. Thwaites buzulunun buz olaması durumunda, üzerinde birkaç ada olan derin bir okyanus parçası olabileceğiedildi.

İncefin ekibi, buzulun okyanus üzerinde durmaya başladığı noktayı yaklaşık 800 metre derinlikte kazmak istiyorlar. Nedeni ise; bu işlem ile deliği kullanarak, buz kütlesinin erimesineolan deniz suyuna ulaşmak ve bunun nereden geldiğini, bu buzubu kadar hızlı bir şekilde erittiğini anlamak istemeleri. Ekibin zamanı ise oldukça kısıtlı.

KÜTLEYİ TUTAN YAPI ZAYIFLAMAKTA

Bilim insanlarının Thwaites konusunda kaygılı olmasının nedeni deniz tabanının aşağı doğru kayıyor olması. Bu da, buzulun iç kesimlere ilerledikçe giderek daha da kalınlaştığı anlamına geliyor. En derin noktada, buzulun tabanı, deniz seviyesinin yaklaşık 1,6 kilometre altında ve suyun üzerinde de yaklaşık bir bu kadarlık buz kütlesi bulunuyor. İlk tespitlere göre, buzulun denizin içine ileriye doğru uzanan uç kısmının altındaki boşluğa ılık okyanus suları ulaşıyor ve bu alttaki kısmı eriterek, oyulmasınaoluyor. Buzulun altı eridikçe üstteki kütleyi tutan yapı da zayıflıyor.

“BİR KISIR DÖNGÜYE DÖNÜŞMÜŞ DURUMDA”

Buz kütlesi eridikçe, içindeki buzun da denizin üstünde yüzmeye başlaması da o kadar hızlı oluyor. Dr. Rivermandurumu, buz kütlesinin “iteklemeye başlamak” istemesiyle açıklıyor. Dr. Riverman’a göre, buz uçurumu ne kadar yüksek olursa “itekleme” isteği de o kadar yüksek oluyor” diyeetti.Dr. Riverman, “Bu süreçlerin çok daha hızlanmasından endişe ediliyor. Bu, bir kısır döngüye dönüşmüş durumda” dedi.

Sıradaki Haberi Oku  Rusyada işçilerin çalıştığı tesis çöktü! O anlar kamerada

Böylesine zorlu koşullar altında bilimsel araştırma yapmak, birkaçinsanını dünyanın ücra bir köşesine taşımaktan çok daha öte bir çalışma gerektiriyor. Araştırma ekibinin özel ekipman, on binlerce litre yakıt, çadır, kamp malzemeleri ve gıda da götürmesi gerekiyor.Buraya gideninsanları, buzulun üstünde kurdukları kamplardaiki ay,daha uzun süreli kalıyor.Bilim insanları ve malzemeleri, projenin Batı Antarktika Buz Tabakası’nın ortasındakitoplanma alanına ABD’nin Antarktika Programı’na ait buza iniş yapabilen Hercules kargo uçaklarının yaptığı 10’danseferle taşındı.Daha sonra araştırma yapılan alana da Dakota ve Twin Otter tipi dahauçaklarla götürüldü.

DENİZDE DEVASA BUZ KÜTLELERİ YÜZÜYOR

Bilim insanları, Pasifik Okyanusu’nun ısındığını ve Batı Antarktika kıyılarındaki rüzgar biçimleri değişiklik göstermeye başladığını söylüyor. Bu da dipteki ılık suyun, kıta sahanlığının üzerine çıkıyor. Araştırma bölgesindeki bulunan New York Üniversitesi’nden Okyanusbilimci David Holland, “Derindeki ılık kutup çevresi suyu, 1-2sıcaklığındaki üstteki sudan sadece birkaçdaha ılık olmasına karşın, bu buzulun erimesineoluyor” dedi.

EN ÖNEMLİ NEDEN DENİZ SUYUNUN YÜKSELMESİ

Hem iklim hem de coğrafi koşullar, buzulun yavaş yavaş zayıflamasına, kırılmasına ve parçalanmasına yol açmaktadır. Bazı yerlerde, büyük buz kitlelerinin çatlamasıyla kopan devasa buz dağları denizin üstünde yüzdüğü görülmekte. Buzulun ön kısmı yaklaşık 160 kilometre genişliğinde ve yılda üç kilometre denizin içine çöküyor. Bu, çokbir çöküş hızı ve Thwaites’in dünyada deniz suyunun yükselmesindebu kadar önemli rol oynadığını da açıklayan bir etken. Thwaites, bir gecede yok olup gitmeyeceğini belirten Bilim insanları bunun 10 yıllarca, hatta muhtemelen 100 yıl süreceğini söylüyor. İngiliz Antarktik Araştırmaları’ndan Bilim Direktörü Prof. Dr. David Vaughan, deniz seviyesinin fırtınanın oluşumunda çok kritik bir rol oynadığını söylüyor.

Sıradaki Haberi Oku  Son dakika: Tel Abyadda bomba yüklü araç patladı: 4 sivil hayatını kaybetti

ERİME HIZI ARTIŞ GÖSTERİYOR

Deniz üzerindeki buzulların çok büyük bir bölümünde, “buz pompaları” yer alıyor. Deniz suyu tuzlu ve yoğun. Bu nedenle de ağırlığı daoluyor. Buzun erimesiyle ortaya çıkan ise temizve bu nedenle de daha hafif oluyor. Buzulun erimesiyletemizda yukarı doğru akmaya ve arkasından daha ılık olan deniz suyunu çekmeye başlıyor. Deniz suyu soğuk olduğunda bu süreç de çok yavaş işliyor. Buz pompası nedeniyle yılda yalnızca birkaç 10 santimlik bir erime meydana geliyor ve bu da yapan karlaoluşan yeni buzlarla dengeleniyor. Ancakinsanlarına göre, ılıknedeniyle, bu doğal süreçte değişimler görülüyor. Diğer buzullardan elde edilen kanıtlar, buzula ulaşan ılıkmiktarının artması halinde buz pompasının da çok daha hızlı çalıştığını ortaya koyuyor. Bilim insanları, bu durumda erime hızının 100 katına kadar çıkabileceğini belirtiyor.

Buzulda yapılan buaraştırmalar, derindeki ılık kutup çevresi suyunun buzulun altına girdiğini teyit ederken, bu süreçte çokmiktarlarda veri toplandı. Robot denizaltı İcefin, beşbuzulun altındaki deniz suyuna ulaşmayı ve olağanüstü görüntüler elde etmeyi başardı. Ekibin topladığı bilgilerin tamamının incelenmesi ve bulguların deniz seviyesindeki yükselişin gelecekteki seyrini tahmin etmek için kullanılan modellere eklenmesi yıllar sürecek.

Karbondioksit seviyelerinin sürekli olarak artması, atmosfer ve okyanusların ısınmasına yol açıyor. Sıcaklık enerji üretilmesi anlamına geliyor ve enerji de hem hava hem de okyanus akıntılarını yönlendiriyor. Prof. Dr. Vaughan, sistemdeki enerji miktarının artmasıylabüyük küresel süreçlerin değişmesinin de kaçınılmaz olduğunu belirtiyor.

Haber Videosu

: Küresel ısınma dünyayı yok ediyor