Güncel

Çığ nedir? Nasıl oluşur? Çığ anında neler yapılmalı? İşte tüm detaylar

Spread the love

Afet İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarına göre Türkiye‘de 1890 yılından bu yana bin 227 çığ olayı meydana geldi. Yine aynı verilere göre yaşanan afetler sonucu bin 417 kişi hayatını kaybetti, 412 kişi yaralandı. Peki çığ nasıl oluşur? Çığ anında neler yapılmalı? İşte tüm detaylar.

ÇIĞ NEDİR, NASIL OLUŞUR?

Çığ, genellikleörtüsü olmayan engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde, vadi yamaçlarında tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve/veya dış kuvvetlerin etkisi ile başlayan bir ilksonucu (tetiklenen), yamaçtan aşağıya doğru hızla kayması olarak tanımlanır.

Çığ kısaca, kar tabakası veya tabakalarının iç ve dış kuvvetler etkisi ile yamaç eğim yönünde gösterdiği akma hareketidir. Kar tabakalarının birbirlerinden farklı özellikleri olacağından; çığ,diğer bir tabaka üzerinde kayan bir tabaka veya tabakalar ile veya tüm tabakaların zemin üzerinde topluca kaymaları sonucunda oluşur.

TÜRKİYE’DE ÇIĞ

Türkiye’nin özellikle kuzey-kuzeydoğu ve doğu kesimlerinde, çığ olayınatopografik ve meteorolojik koşullara sahip dağlık alanlar mevcuttur. Ortalama yüksekliği 1000 m’yi geçen ve çığ oluşumunaalanların yüzölçümü bu bölgeler içinde çok yüksek bir yüzdeye sahiptir. Dağlık alanların, Türkiye yüzölçümünün yaklaşık 1/3’ünü oluşturduğunu düşünecek olursak, çığ olayının meydana geldiği alanların yayılımının ne kadar büyük olduğu anlaşılır. Bu bölgelerde meydana gelen çığlar, yerleşim yerlerini, yolları, turistik tesisleri ve diğer bütün devlet yatırımlarını tehdit etmektedir. Çığ olayının yerleşim yerlerine etkisi her afet türü gibi sosyal ve ekonomik açıdan olmaktadır.

Sıradaki Haberi Oku  Koronavirüs salgınında ölü sayısı pik yaparak 1368e yükseldi

ÇIĞ ANINDA NE YAPILMALI?

Çığ genellikle çok hızlı gelişir veeder. Bu nedenle, çığın oluşmasıedildikten sonra mümkün olduğunca hızlı ve soğukkanlı olunmalıdır. Çığın başlangıç anından sonra, eğeriçinde değil dışarıda bulunuyorsanız,

– Çığ başladığında, çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın genişliğine, etrafta bulunan araçlara (araba, kayak, kar aracı veya hiçbir şey) veolan daha güvenli yerlere (büyük ve sabit kayalar, yamaç aşağı girintiler, vb.) bağlı olarak, o alandan çok hızlı bir şekilde ayrılmaya karar vermek gerekir.

– Çığın daha yavaş ve yüksekliğinin az olduğukısımlarına ulaşmaya çalışmak,

– Bağırarak veya başka ses kaynaklarını (korna, çan, ıslık, siren) kullanarak, diğer insanları uyarmak,

– Eğer çığa yakalanmamızise veya o anda kayak yapıyor iseniz, kayak sopalarını (batonlar bileğe bağlı olmamalıdır) ve kayakları çıkarıp atmak, sabit bir ağaç (yeterince güvenilir olmasa da çığın büyüklüğüne göre çare olabilir), kaya veya başka bir cisme tutunmaya çalışmak,

– Kırılmış ağaç ve kaya parçalarındankalmaya veya korunmaya çalışmak,

Sıradaki Haberi Oku  Anayasa Mahkemesi, CHPnin Kanal İstanbul başvurusunu reddetti

– Yerden de destek alarak yüzme hareketi yaparak akan karın üstünde kalmaya çalışmak,

– Ağzı sıkıca kapatmak, eğer mümkünsekarın altında kaldığı anda uzun süre nefesi tutmaya çalışmak,

– Önerilen diğer bir yöntem de akış sırasında oturma pozisyonu almaktır. Bu yöntemde bacaklar ve kollar birbirlerine yapıştırılır ve çığ durmadan kısa süre önce, bacaklar ile yeri sertçe iterek (eğer zemin altta ise veya zemin üzerindeki kar sertleşmeye başlamış ise) kalkmaya çalışmak. Çünkü çığ durduktan sonra, betonumsu bir özellik kazanacak olan kar içinde, değil kalkmak parmağımızı oynatmak bile imkansızdır.

Çığ durmadan önce mutlaka bir el yüzün önünde (ağız ve burnu kapatacak şekilde), diğer el de başın üstünde (yüzeye doğru uzatarak) tutmak ve kar altında kalınanboyunca bizim için hayati önem taşıyacak olanalınan boşluğu (hava kesesi) genişletmek ve bu arada başı sağa sola çevirmeye çalışmak davardır. Bu hava kesesi, çok küçük olsa bile ağız ve burnun kar ile dolmaması demektir. Kesenin varlığı, kazazedenin herkurtulma şansının olduğunu ümit etmesini sağlar.

– Karda ses iletimi az olmasına rağmen, eğer yüzeye yakın olunduğu hissedilirse ya da öyle olabileceği varsayımını ihmal etmemek için bağırmak faydalı olabilir.

Sıradaki Haberi Oku  Sokak ortasında kanlı pusu! Kameralar olan biteni kaydetti

– Bazı olaylar ve araştırmalar göstermiştir ki, sırt çantası taşıyan insanların çığın topuğu civarında yüzeyde kalma şansları, taşımayanlardan daha fazladır.

Eğer bir aracın içinde bulunuyorsanız;

– Motoru durdurup, ışıkları söndürmeli,

– Araçtaki oksijen miktarını korumak için sigara içmemeli ve kibrit yakmamalı,

– Eğer telsiz varsa çağrı yapmalı ve telsizi alıcı konumunda sürekli açık tutmalı,

– Dışarı ses (korna) ve ışık verecek herhangi bir alet (fener gibi) faydalı olabilir,

– Eğer araçta bir çubuk veya benzeri bir aletise, bunu kar içine yukarı doğru batırıp kurtarmayaolanların çubuğu görmelerini ümit etme şansımız da olabilir

– Enolarak da çevreleyen karı kazmaktır. Ancak, kazarken kişi kendini kesinlikle güvende hissetmiyorsa araç içinde kalmanız daha emniyetlidir.

ÇIĞDAN SONRA NE YAPMALI?

Çığ olduktan sonra, en kısa zamanda ilgili kişi ve kuruluşlara haber verilmelidir. Ancak, afet olduktan sonra ilgili kişilere ulaşılamıyor ise aşağıda verilen telefonlaraverilmesi, size en kısa zamanda yardımın ulaşmasını sağlayacaktır. Bu numaralar sizde yok ise,şimdierişebileceğiniz bir yere not ediniz! Bu numaralar;

155 Polis

156 Jandarma

179 Alo Valilik

Haber Videosu

: Çığ nedir? Nasıl oluşur? Çığ anında neler yapılmalı? İşte tüm detaylar

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu